Lijndoorvoeren en reparatie garagedak

Voor het project ‘lijnen naar de kuip’ waren doorvoeren in het garagedak nodig. Omdat de randen van het garagedak wat beschadigingen en scheurtjes vertoonden heb ik het garagedak helemaal verwijderd (ook vanwege het 2e project: schilderen opbouw …).

Garagedak losEerst alle schroefjes verwijderd … nog steeds muurvast. Dit opzetstuk was met Sikaflex vastgekit.

Met een scherp geslepen plamuurmes en rubber hamertje voorzichtig onder de rand het plamuurmes doorgetikt totdat het garagedak helemaal loskwam. Best een werkje, want de rand is dun en kwetsbaar.

Met het dak los bleek dat de rand op een aantal plekken erg dun en wat ‘hol’ was. Ook de ingeschroefde pinnetjes voor de bevestiging van de sprayhood zaten los, de gaten waren wat uitgelubberd – een bekend probleem voor velen, denk ik.

polyester bijwerken 2Met wat opgedikt (plamuurpoeder) polyester en smalle strookjes glasvezel heb ik de dunste en slechtste plekjes van de randen aan de onderkant bijgewerkt.

De rand is op sommige plekken wat holler of dunner, en op deze wijze heb ik dit opgevuld – na drogen van het polyester fijn en gladgeschuurd.

Blokjes sprayhoodbouten Blokjes ingelamineerdOp de plaatsen waar de bevestigingspinnen worden ingeschroefd heb ik kleine teak blokjes ingelamineerd, dan hebben deze schroeven wat meer houvast dan in het dunne polyester alleen.

Gaten boren in de boot is niet mijn hobby … maar voor de doorvoeren was dat wel noodzakelijk.
Aan beide kanten heb ik twee doorvoeren gemaakt: aan bakboord komt een liertje en een Spinlock stopper voor het grootzeilval op het kajuitdak, verder wil ik de neerhouder, kraanlijn en tackline voor de gennaker vanuit de kuip kunnen bedienen.
De op- en neerhouder van de spinnaker zet ik voor de sprayhood vast in twee cleats op het garagedak, daar heb ik geen doorvoeren voor nodig.

Doorvoeren garagedakMet een 5 mm boor heb ik zo recht mogelijk de eerste aanzet geboord, en vervolgens met een maatje groter (6, 8 en 10 mm) deze gaatjes wat verruimd.

Omdat de rand schuin wegloopt en de doorvoeren ook iets naar binnen steken moet je de gaten later iets asymetrisch t.o.v. elkaar maken om de lijn er recht door te laten lopen.

Doorvoeren garagedak 2Met een Dremel heb ik vervolgens de gaten zo goed mogelijk uitgeschuurd tot de gewenste grootte. Het polyester is dun hier, dus dat gaat heel erg snel.

De gewenste doorsnede voor de gekozen dekdoorvoer is 25 mm, dus vanuit de voorgeboorde 10 mm gaten kon ik de gewenste asymetriteit realiseren.

Lijndoorvoer 2Het eindresultaat ziet er dan ongeveer zo uit. Voor 6-8 mm lijnen is deze maat prima, voor de doorvoer van het grootzeilval heb ik een grotere maat doorvoer genomen om de lijn goed vrij te laten lopen en naar de stopper te geleiden.

Het staat wel netjes op deze manier. Een alternatief kan zijn om een stuk hout op maat te schaven en dik in te lamineren.

 

 

 

Vervangen grijprails

Originele grijprailDe originele teak grijprails op het kajuitdak waren niet mooi meer, met veel sporen van eerder lakwerk en vochtplekken onder de lak.
Het plan was om de rails volledig te verwijderen, om ze helemaal kaal te schuren en opnieuw te gebruiken … maar ondanks voorzichtigheid en veel geduld lukte het mij niet om ze onbeschadigd te verwijderen.

Met name de voor en eindstukken waren weerbarstig, de tapeindes zijn naar ik vermoed met epoxy vastgezet – uiteindelijk breken de rails af. Bij Dekker Watersport vond ik nieuwe teak grijprails van ongeveer dezelfde lengte (134 cm), € 37 per stuk. Deze heb ik in de Variopox epoxy injectiehars gezet, en daarna met de IJssel Karaat 2 componentenlak afgewerkt.

Grijprail verwijderdgDe weerbarstige, nog uitstekende tapeindes heb ik afgezaagd en de gaten opgevuld met de IJssel IJmopox (fijne) plamuur. Schuren, weer plamuren, weer schuren. Strak als een babyhuidje :).
Ik kan dit overigens doen omdat ik heb besloten de kajuitopbouw te verven dit jaar, ook omdat ik oud beslag heb verwijderd en nieuw beslag monteer.

Ronding grijprailDe nieuwe rails hebben een iets andere vorm dan de oude, o.a. één extra bevestigingspunt.

Om de ronding van het kajuitdak goed te kunnen volgen heb ik van de tweede (2-3 mm) en voorlaatste voet (3-4 mm) een deel afgeschuurd. Dan staat er minder spanning op de rail als straks de schroeven worden aangedraaid.

Montage nieuwe grijprailVoor de volgende klus heb je hulp nodig :). De grijprails voor het oog uitlijnen – ik heb ze iets verder naar achter gezet, zodat de voorste bevestigingsvoet nog goed van binnenuit te bereiken is. De bevestigingspunten markeren en vervolgens de gaten (5 mm) boren door het kajuitdak. Dan houdt de ‘hulp’ de rails op zijn plek over de geboorde gaten en boor je van binnenuit met een 4 mm houtboortje de aanzet in de teak railing. Als het goed is zitten deze mooi in het midden van de bevestigingsvoet.

Vervolgens kun je met de railing nog los deze aanzet verder voorboren tot de gewenste diepte (2 cm) en straks eenvoudig van binnenuit de rails vastschroeven (ik gebruik RVS 5 mm ringen en schroeven, dubbel op voor- en eindstuk).

 

Vervanging onderwantputtingen

Van de Marieholm IF is bekend dat de puttingen van het onderwant een ‘zwakke schakel’ zijn: omdat de kracht niet alleen naar boven, maar ook zijwaarts wordt uitgeoefend. Daardoor kan de kop afbreken – met alle gevolgen van dien.

Omdat ik de verstaging heb vervangen door Dyform (30% sterker bij dezelfde diameter) wil ik ook de wantputtingen vervangen.
Zweedse onderwantputtingenBij de Zweedse Marieholmvereniging bestel ik de speciaal voor de vereniging vervaardigde, uit één stuk RVS gefreest, wantputtingen. Ze zijn alleen om naar te kijken al de moeite waard :) … kosten rond de € 100 incl. verzendkosten.
Deze worden met 4 M6 bouten vastgezet, en in de juiste hoek (in lijn met hartlijn mast) waardoor de zijwaartse krachten worden geëlimineerd.

Het lastigste van de hele operatie is om bij de moeren aan de binnenkant te komen ….
Alu plaat SBDe betimmering, plafond en/of wandbekleding dient verwijderd te worden.
Dan hoor je de aangelamineerde aluminium verstevigingsplaat tegen te komen, waarmee de krachten over de romp worden verdeeld (zo’n 6-8 mm dik schat ik). Duidelijk zichtbaar op de foto (incl. lijmresten bekleding), ook de aanwezige gaten voor 8 mm (onderwant) en 10 mm (hoofdwant) zijn goed te zien.

Alu plaat BBBij de Proud Mary betekende het dat ik aan bakboordzijde een gat moest zagen in de achterwant van de kombuis (later ingetimmerd) om bij de bouten en moeren te komen. Die zal ik cosmetisch moeten wegwerken straks :(

Maar wat ben ik blij dat ik het heb gedaan … !! De moeren waren niet geborgd (er hoort een RVS strip onder te zitten waarvan de hoeken zijn omgevouwen om de moer te borgen) en hoofdwant stuurboord en onderwant bakboord zaten gewoon los!

IMG_0538-2De hoofdwant-bouten waren in orde, geen beschadigingen. Maar de onderwantbouten waren inderdaad verbogen.

Op de foto links de 8 mm onderwantbout, die boven de schroefdraad een lichte knik vertoont, aan beide kanten overigens. Aan de hoofdwant-bouten mankeert niets.

Uitlijnen wantputtingIn de nieuwe wantputting zit een nok welke in het vrijgekomen gat van de oude, verwijderde wantputting valt (opvullen met Sikaflex of Polymax).

Met een stukje lijn lijn ik de putting uit naar het midden van de mast en markeer de juiste stand met een stift (puntjes in midden van de vier gaten).

Wantputting BTijd voor het boren van het eerste gat … je voelt (en ruikt :) ) duidelijk dat je door het polyester gaat en op de aluminium plaat onderdeks beland.

Na het eerste gat steek ik de bout door en boor met de putting in plaats het tweede gat (tegenoverliggende hoek) voor.
Daarna doorboren en putting fixeren, en resterende twee gaten weer door de putting heen voorboren – zo weet je zeker dat je precies goed zit! Met één nieuw boortje is het zo gepiept, het viel mij erg mee.

Wantputtingen onderMet zwarte Sikaflex heb ik het oude gat opgevuld en een dunne ‘rups’ op de onderkant van de putting aangebracht.
Nachtje laten drogen (anders pers je het er alleen maar tussenuit) en daarna de zelfborgende moeren strak aangedraaid.